Portfolio - Bureau Bax

Ontmoeten, concentreren, samenwerken, onderzoeken. Het onderwijs in Nederland verandert en daarmee het schoolgebouw. Bureau Bax maakte een special waarin te zien is dat traditionele klaslokalen plaatsmaken voor scholen met verschillende zones en sferen.

Portfolio

Ontwerpen voor onderwijs

Het onderwijs in Nederland verandert. Klassikaal onderwijs waarbij een docent een groep leerlingen lesgeeft, maakt steeds vaker plaats voor een open leersysteem. Leerlingen volgen een meer individueel traject, ieder in zijn eigen tempo. Deze ontwikkelingen hebben ook gevolgen voor het schoolgebouw. Basisscholen worden brede scholen met een ontmoetingsplein; middelbare scholieren werken op concentratieplekken en spreken hun coach in een overleghoekje; studenten zitten met hun ipad aan een werktafel of ontmoeten elkaar in de relaxzone. 
Een interieurarchitect kijkt en luistert naar de gebruikers. Wat zijn de wensen van de opdrachtgever, van de docenten, van de leerlingen? Wat verlangt de onderwijsfilosofie die de school volgt? De interieurarchitect houdt rekening met al deze wensen. Hij ontwerpt bewust vanuit leeftijdsopbouw; kleuters hebben een andere beleefwereld dan achtste groepers. En op een middelbare school moeten brugpiepers zich net zo veilig en comfortabel voelen als scholieren die al in hun eindexamen jaar zitten.
Een interieurarchitect weet als geen ander hoe hij met zijn ontwerp een prettige, veilige omgeving kan creëren. Architect Jeanne Dekkers deed onderzoek naar de zintuigelijke beleving van ruimte en laat aan de hand van een van haar onderwijsprojecten zien hoe ze door zintuigen te prikkelen, een bepaalde sfeer neerzet (pagina 22).
Niet alleen de indeling en structuur van een onderwijsgebouw veranderen, ook de eisen die gesteld worden aan bijvoorbeeld het binnenklimaat van een school zijn strenger. Interieurarchitect Tom van den Haspel legt uit dat zelfs een oud onderwijsgebouw uit de jaren vijftig na een renovatie een frisse school kan worden (pagina 36).
Flink wat scholen kampen met achterstallig onderhoud. Architectuurhistoricus Dolf Broekhuizen legt uit dat dit te maken heeft met het krappe budget van veel onderwijsinstellingen (pagina 6). Interieurarchitecten zijn meesters in het zoeken naar slimme oplossingen die binnen de begroting te realiseren zijn.
Ze kijken daarbij naar de langere termijn. Een onderwijsgebouw moet trends kunnen overleven, het moet duurzaam zijn. Een interieurarchitect zorgt daarom voor een flexibel ontwerp. Het casco van een gebouw moet goed zijn. Wanneer draagstructuur, toiletten, trappen, licht en klimaat in orde zijn, kan een gebouw ook in de volgende onderwijstrend mee. Een serie meubels die steeds in nieuwe opstellingen te gebruiken zijn, is het resultaat van een samenwerking van architectenbureau Mecanoo en Gispen. De twee partijen deden onderzoek naar de leeromgeving van de toekomst (pagina 52).
Voor wie een indruk wil krijgen van onderwijsgebouwen anno nu, biedt deze special een mooi overzicht. De special toont zeventien onderwijsprojecten van interieurarchitecten die aangesloten zijn bij de Beroepsvereniging Nederlandse Interieurarchitecten. Van een kinderopvang en een brede basisschool, tot een culinaire vakschool en een gymnasium. En van een leerplein tot een universiteitscampus. De ontwerpen laten zien dat een goed doordacht, aantrekkelijk en gezond interieur bijdraagt aan een stimulerend leerklimaat.

februari 2016